یادداشت و مصاحبه

دلیل وقوع زلزله‌های پی‌درپی در کشور چیست؟

دکتر مهدی زارع، استاد پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله

دکتر مهدی زارع، درباره علت زلزله‌هایی که به‌طور متوالی طی روزهای اخیر در حال وقوع است، اظهار کرد: این زمین‌لرزه‌ها بر اثر فعالیت‌های تکتونیکی زمین به وقوع می‌پیوندد و در هر منطقه علت خاصی دارد.

وی با اشاره به زلزله ۲۱ آبان ۹۶ در منطقه ازگله سرپل ذهاب و در حدود ۳۰ کیلومتری غرب ثلاث باباجانی ادامه داد: سال گذشته شاهد زمین‌لرزه‌ای با بزرگی ۷.۳ در این منطقه بودیم زمین‌های لرزه‌هایی که از سال گذشته تاکنون رخ‌داده است را می‌توان ادامه فعالیت و جابجایی در همان پهنه گسله و در ژرفایی کمتر دانست؛ در واقع گسلش زمین‌لرزه‌ای در این منطقه و ادامه شکستگی مرزهای روی گسل باعث بروز زمین‌لرزه‌های جدید و ادامه رویداد پس‌لرزه‌های متعدد شده است.

زارع درباره علت وقوع زمین‌لرزه در مرز استان‌های فارس و هرمزگان گفت: این منطقه جزو لرزه‌خیزترین منطقه ایران محسوب می‌شود که روز گذشته هم شاهد بروز زمین‌لرزه‌ها در این مناطق بودیم. استاد پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی تصریح کرد: منطقه تنگه هرمز و هرمزگان محل وقوع لرزه‌های متعددی است اما لزوماً این لرزه‌ها قدرت بالایی ندارند.

وی درباره بروز زمین‌لرزه در منطقه سیرچ کرمان با اشاره به اینکه در دهه ۶۰ شاهد زلزله‌ای با قدرت بالا در این منطقه بودیم، گفت: ۲۱ خرداد سال ۶۰ در گلبافت زلزله‌ای با بزرگی ۶.۷ و در ۶ مرداد سال ۶۰ در سیرچ زلزله‌ای با بزرگی ۷.۱ رخ‌داده است و با توجه به این سابقه و با داده‌های به‌دست آمده این منطقه، زلزله‌خیز محسوب می‌شود چراکه در این منطقه تلاقی سه گسل بزرگ کوه بنان، گلبافت و نایبند را داریم.

کاهش وقوع رخداد زلزله‌های شدید و اصلی در ۲ دهه اخیر

زارع اظهار کرد: طی دو دهه اخیر شاهد کاهش زمین‌لرزه‌های شدید (با بزرگی ۶) و اصلی (بزرگی ۷) نسبت به میانگین قابل‌انتظار در کشور بودیم و زلزله‌هایی که از سال گذشته در حال وقوع هستند نشانگر آن است که با وقوع متعدد زلزله‌های شدید و اصلی، با بیشتر آزاد شدن انرژی به‌صورت زلزله‌های متوسط و بزرگ در حال برقراری تعادلی در پوسته هستیم.

وی با اشاره به اینکه طی دهه‌های اخیر شاهد زمین‌لرزه‌های با قدرت بالا یعنی بزرگی ۷ نبودیم، گفت: در دهه ۵۰، ۷ زلزله با بزرگی ۷، در دهه ۶۰،۲ زلزله، در دهه ۷۰ فقط یک زمین‌لرزه در اردوکل قائن با بزرگی ۷/۲ داشتیم، در دهه ۸۰ هیچ زلزله‌ای با بزرگی ۷ یا بیشتر نداشتیم و در دهه ۹۰ به‌استثنای زمین‌لرزه منطقه سراوان که ماهیت آن فرورانشی و متفاوت از سایر لرزه‌های کشور بود، زلزله بزرگی نداشتیم تا اینکه در سال گذشته زمین‌لرزه ۷/۳ در ازگله کرمانشاه رخ داد و نشان از ورود به دهه پر لرزه با احتمال رخ دادن زلزله‌های شدید و بزرگ‌تر هستیم.

استاد پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی بیان کرد: در حالت کلی بروز زمین‌لرزه به دلیل فعال بودن منطقه از نظر تکتونیکی است و وقوع لرزه‌هایی که شاهد هستیم را می‌توان شروع فرآیند لرزه‌های بزرگ‌تر دانست.

زارع در پاسخ به این سؤال که آیا تولید لرزه‌هایی با قدرت پایین‌تر می‌تواند از زمین‌لرزه‌های بزرگ جلوگیری کند یا خیر گفت: این فرض خوش‌بینانه‌ای است و در حالت کلی باید میزان استرس زمین در هر منطقه ارزیابی شود چنانچه استرس زمین در منطقه‌ای باقی‌مانده باشد، بروز زمین‌لرزه‌های بزرگ‌تر احتمال دارد.

وی تصریح کرد: با توجه به این شرایط باید آمادگی بیشتری در برابر زمین‌لرزه داشته باشیم و زلزله‌های روز گذشته جزو اتفاقات خوب بوده است چراکه این مناطق کمترین میزان سکنه را داشتند درحالی‌که اگر چنین زمین‌لرزه‌هایی در استان‌هایی همچون تهران، تبریز، مشهد رخ می‌داد خسارات بیشتری را به دنبال داشت و اکنون باید در مناطق یادشده آمادگی بیشتری در برابر زلزله داشته باشیم.

برچسب ها
نمایش بیشتر

محمد احمدی اکبری

مؤسس و مدیر عمران آنلاین | دانشجو کارشناسی ارشد عمران - ژئوتکنیک در دانشگاه تبریز

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن
بستن