آموزش و فناوری

انواع قنات

قنات ها به دو دسته دائر و متروکه تقسیم‌شده و برحسب موقعیتی که نسبت به مسیر راه دارند، باید در طولی که تحت تأثیر عملیات اجرایی قرار می‌گیرند، شرایط زیر در مورد آنها رعایت شود.

قنات های دائر

الف: وقتی یک رشته قنات دائر مسیر راه را به‌طور مایل قطع نماید دستگاه نظارت می‌تواند دستور دهد تا امتداد قنات عمود بر راه منحرف شود مشروط بر آنکه مشکلی برای جریان طبیعی آب به وجود نیاید.

ب: قنات‌های منحرف‌شده جدید درصورتی‌که دستگاه نظارت تشخیص دهد باید با پوشش حفاظت و تقویت شود.

پ: قنات‌های قدیمی که به شرح بند الف به‌صورت مایل در زیر راه قرار می‌گیرد باید مطابق دستورات دستگاه نظارت پر شود.

ت: چنانچه قنات‌های در عمق کمتر از پنج متر از سطح زمین طبیعی قرارگرفته باشد باید با لوله‌های بتن مسلح به قطر حداقل ۸۰ سانتیمتر پوشش و تقویت شود.

ث: برای عمق‌های بین پنج تا ده متر قنات باید با قطعات بتن مسلح پوشش گردد.

ج: چنانچه عمق قنات نسبت به سطح زمین طبیعی بیش از ده متر باشد می‌توان آن را با تأیید دستگاه نظارت بدون عملیات حفاظتی باقی گذاشت و یا در صورت لزوم با قطعات بتن مسلح پوشش و تقویت نمود.

چ: برای حفاظت قنات‌های دائر که در خاک‌برداری قرار می‌گیرند بایستی طبق دستورات دستگاه نظارت عمل شود.

ح: برای پوشش، حفاظت و تقویت قنات‌ها باید مطابق نقشه‌های اجرایی و مشخصات فنی عمل شود.

قنات‌ های متروکه زیر بستر راه

در حالتی که مسیر قنات‌های قدیمی و متروکه مسیر راه را قطع کند و عمق آن حداکثر تا ۱۰ متر باشد، باید قنات مزبور را همان‌طوری که در بالا گفته شد پر نمود. درصورتی‌که عمق آن بیشتر از ۱۰ متر باشد بنا به دستور دستگاه نظارت عمل خواهد شد. معمولاً در این حالت‌ها ته هر چاه باید نخست تا حداقل به ارتفاع ۱/۵ متر با قلوه‌سنگ و یا شن درشت و بقیه با شفته‌آهک پر شود.

چاه قنات

چنانچه چاه‌های بازدید قنات (میله قنات) موجود در مسیر راه و یا داخل حریم آن قرار گیرد، این نوع چاه‌ها را باید برابر دستورات دستگاه نظارت ضمن حفظ عبور آب قنات، چاه قنات را کور نمود.

چنانچه بر اثر کور نمودن چاه‌ها فاصله دو چاه مجاور نسبت به هم از حد لازم تجاوز نماید در این صورت پیمانکار طبق دستور دستگاه نظارت یک یا چند حلقه چاه قنات در خارج از حریم راه طبق نقشه مصوبه احداث خواهد کرد.

چاه‌های آزمایش و کنترل

درصورتی‌که برای پیدا کردن مسیر قنات‌های قدیمی نیاز به حفر چاه‌های آزمایشی باشد، چاه‌های حفرشده پس از انجام آزمایش و بازرسی باید کاملاً پر و مطابق مشخصات کوبیده شود. بهتر است این چاه‌ها در دو طرف مسیر حفر گردیده و روی آنها با کپه‌های خاک علامت‌گذاری شود. در این عملیات اگر به قنات‌های قدیمی دایر صدمه‌ای وارد شود پیمانکار باید به هزینه خود آنها را تعمیر و مرمت نماید.

قنات‌های موجود مجاور راه‌های در دست اقدام

از دست زدن و برداشتن خاک‌های اطراف میله‌های قنات که خارج از حریم راه قرار گرفته‌اند باید خودداری گردد. هرگونه خسارتی که به قنات‌های موجود دایر برسد پیمانکار باید فوراً آن را به هزینه خود تعمیر نماید.

برچسب ها
نمایش بیشتر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن