آموزش و فناوری

کانون و عمق زلزله

کانون و عمق زلزله

محل آغاز گسیختگی در گسل (گسلش) را کانون زلزله یا مرکز درونی می‌نامند و در واقع محل اولیه آزاد شدن انرژی در داخل زمین می‌باشد. تصویر کانون در سطح زمین رومرکز نامیده می‌شود که معمولاً محل بیشترین خسارت‌ها می‌باشد.

بر اساس ژرفا، زمین‌لرزه‌ها را می‌توان به سه دسته زیر تقسیم نمود:

  1. کم ژرفا: با ژرفای ۰ تا ۷۰ کیلومتر
  2. متوسط: با ژرفای ۷۰ تا ۳۰۰ کیلومتر
  3. عمیق: با ژرفای بیش از ۳۰۰ کیلومتر (به‌این‌ترتیب که تاکنون زمین‌لرزه‌ای در عمق بیش از ۷۲۰ کیلومتر رخ نداده است)

از نقطه‌نظر ژرفا، بیشتر زمین‌لرزه‌های ایران کم‌عمق می‌باشند. بیشترین عمق در زمین‌لرزه‌های رخ‌داده در فلات ایران تا حدود ۶۰ کیلومتر در ناحیه مکران مشخص‌شده است. از سوی دیگر این ژرفا در ناحیه‌های داخلی فلات ایران تا حدود ۴۰ تا ۵۵ کیلومتر می‌رسد. در ناحیه البرز و شمال ایران مرکزی بیشینه ژرفا در حدود ۲۰ تا ۲۵ کیلومتر بوده است. بنابراین زمین‌لرزه‌های ایران از نوع کم‌عمق بوده‌اند.

مسئله عمق از نظر خسارت زمین‌لرزه نیز بسیار مهم است، چرا که در زمین‌لرزه بسیارکم عمق معمولاً خسارت‌ها به ناحیه رومرکزی و حوزه نزدیک محدود می‌شود و سپس در حوزه دور (فاصله‌های بیش از ۵۰ کیلومتر از سرچشمه) خسارت‌ها بسیار محدود می‌گردد (نمونه‌هایی از چنین زلزله‌های کم‌عمق عبارت‌اند از زلزله منجیل، زمین‌لرزه طبس با ژرفای ۱۰ کیلومتر و زلزله بم با عمق ۸ کیلومتر). از سوی دیگر، هنگامی‌که زمین‌لرزه ژرفای زیادی داشته باشد (زمین‌لرزه ۱۹۸۵ مکزیکو، میچوآکان، با بزرگی Ms=8.1 و ژرفای ۲۰۰ کیلومتر، که موجب خسارت‌های فراوان در فاصله حدود ۲۸۰ کیلومتری در شهر مکزیکوسیتی به دلیل مسئله اثرهای ساخت گاه گردید)، مشاهده می‌شود که خسارت‌ها می‌تواند به دلایل ثانویه (نظیر اثر خاک) در فاصله‌های زیاد نیز گسترده شود.

کانال تلگرام عمران آنلاین
برچسب ها
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن