عمران آنلاین

کنترل فرسایش خاک

کنترل فرسایش خاک برای پایدارسازی و تثبیت شیروانی خاکریزها و خاک‌برداری‌ها، تنظیم و کنترل جریان آب رودخانه‌ها، حفاظت پایه‌های پل‌ها، جلوگیری از فرسایش سطحی کانال‌های خاکی، شامل موارد زیر است ولی به آنها محدود نمی‌شود. این عملیات باید با مشخصات این فصل مطابقت داشته و جزئیات اجرایی و اندازه دهی آنها بر حسب مورد در مشخصات فنی خصوصی هر طرح قید شود.

دیوارهای خشکه‌چین

دیوارهای خشکه‌چین با رج‌های منظم با همان روش و دقت و نظمی که در مورد کارهای بنایی (فصل پنجم) ذکرشده ساخته خواهد شد و یا ممکن است بنایی خشکه‌چین را به روش موزاییک عمل کرد. قفل و بست سنگ‌های نما باهم و یا پشت‌کار باید کامل باشد. درز و بند سنگ‌ها را با چکش درست می‌کنند.

سنگچین‌ها

سنگ‌های مورداحتیاج برای سنگچین‌ها در آب را از سنگ‌های قواره نامنظم با ابعاد بزرگ (حجم هر سنگ نباید کمتر از ۰/۵ مترمکعب باشد) انتخاب می‌کنند. در موقع ساختمان، سنگ‌های بزرگ‌تر باید در پی و سنگ‌های کوچک‌تر در پشت‌کار به مصرف برسد.

سنگ‌ها را خارج از آب و تا عمق ۴۰ سانتیمتر داخل آب با دست طوری می‌چینند که فضای خالی بین آنها حداقل باشد. سنگچین‌هایی که نمای خارجی دارد و یا تکیه‌گاه بلوکاژ و دیوارهای خشکه‌چین را تشکیل می‌دهند باید با دست دقیقاً مرتب شوند به‌طوری‌که یک جسم توپر و به‌هم‌پیوسته را تشکیل دهد.

بلوکاژ

سنگ‌هایی که برای بلوکاژ مصرف خواهد شد باید به‌طور متوسط ۰.۰۲۵ مترمکعب حجم داشته باشد. سنگ‌ها را طوری دست‌چین می‌کنند که حداقل فضای خالی را داشته باشد. در نما، درز سنگ‌ها باید منظم باشد و از محکم‌ترین و بزرگ‌ترین آنکه چکش‌کاری شده به‌کاربرده شود. البته قفل و بست نما با پشت‌کار نیز باید تأمین گردد.

حفاظت شیروانی‌ها

شیروانی خاکریزها و خاک برداری‌ها و کف دیوارهای کانال‌ها طبق نقشه‌ها و دستور دستگاه نظارت حفاظت خواهد شد.

حفاظت شیروانی‌ها با روش‌های زیر تأمین می‌شود:

پوشش ساده

تأمین پوشش با خشکه‌چینی به‌وسیله سنگ انجام می‌شود. برای اینکه پیوستگی کامل به‌دست آید سنگ‌ها را روی شیروانی که با خرده‌سنگ معدن و یا ماسه درشت پوشانده شده قرار می‌دهند و هر قطعه‌سنگ را با پتک می‌کوبند تا خوب روی قشر زیر فرونشیند. سطح بستر زیرین سنگ‌ها باید مسطح و صاف بوده و فشرهای سنگچین نیز باید باهم موازی و عمود به شیروانی قرارگرفته باشد. پوشش سنگی را می‌توان روی یک دیوار کوچکی که داخل زمین می‌سازند تکیه داد.

پوشش مختلط

این نوع پوشش را با طاق‌های قوسی بنایی روی شیروانی خاک‌برداری‌ها ساخته و بین آنها بلوکاژ می‌کنند.

پوشش با بلوک‌های بتنی

ین نوع پوشش را می‌توان با دال‌های بتنی به ضخامت ۱۵ سانتیمتر از نوع بتن طبقه ۴ بر روی قشر خرده‌سنگ متراکم طبق دستور دستگاه نظارت و نقشه‌ها انجام داد.

پوشش با خاک نباتی

این نوع پوشش را می‌توان با مصرف خاک نباتی به ضخامت حداقل ۱۵ سانتیمتر که روی بستر شیروانی‌ها در مناطق مرطوب پخش می‌شود تأمین نمود.

پوشش گیاهی

در این روش از اثرات هیدرو مکانیکی گیاه کاری و درخت نشانی برای مسلح کردن و تثبیت خاک به‌وسیله ریشه گیاهان استفاده می‌شود.

مسلح کردن خاک با این روش دارای امتیازات زیر است:

  1. مانع فرسایش خاک و حرکت عمیق توده خاک می‌شود.
  2. ریشه گیاه، تنش‌های برشی در خاک را به مقاومت کششی تبدیل می‌کند که موجب تسلیح مکانیکی خاک می‌گردد.
  3. ریشه‌ها به پایداری شیب کمک می‌کنند ضمن آنکه مقدار رطوبت را کنترل و عمق یخبندان را کاهش. می‌دهند

روش استفاده از الیاف مصنوعی

الیاف مصنوعی محصول کارخانجات پتروشیمی می‌باشند و انواع گوناگونی دارند، که تحت نام‌های تجارتی مختلفی به بازار عرضه می‌شوند. از این الیاف برای تثبیت، تسلیح و کنترل فرسایش شیروانی‌های خاکی و بدنه خاکریز راه‌هایی که در محدوده جزر و مد دریا قرار دارند می‌توان استفاده کرد.

نوع ویژه این الیاف را که به‌صورت کیسه یا لحاف تهیه شده‌اند می‌توان روی دامنه شیب خاکریزهای ساحلی یا کانال‌های خاکی نصب و سپس با پمپ، بتن به داخل آن تزریق نمود.

استفاده از این الیاف باید با توجه به کیفیت آنها که با آزمایش‌های استانداردشده در آیین‌نامه ASTM قابل ارزیابی می‌باشند، انجام شود. ضوابط و معیارهای فنی این محصولات باید در مشخصات فنی خصوصی هر طرح برحسب مورد قید شود.

تسطیح و روانه کاری شیروانی خاکریزهای سنگی

برای اینکه تعادل خاکریزهای سنگی تأمین گردد پیمانکار موظف است سنگ‌های بزرگ‌تر را از خاکریز شیروانی‌ها جدا کرده و آنها را با دست و یا هر وسیله مناسب دیگر روی شیروانی مرتب بچیند.

این قشر پوشش باید حداقل ۲۰ سانتیمتر ضخامت داشته و برای اینکه ابعاد و شیب شیروانی خاکریز را حفظ کند با جسم خاکریز آمیخته شود.

کارهای حفاظتی با سازه‌های توری سنگی (گابیونی)

توری سنگ‌ها از دو مصالح اصلی شامل توری‌های فلزی و قطعات سنگی ساخته شده‌اند، که به‌منظور تنظیم جریان آب رودخانه، حفاظت پایه پل‌ها در مقابل آب و جلوگیری از آب شستگی به‌کار می‌رود که دستگاه نظارت دستور ساختن و اجرای آن را طبق نقشه‌های تیپ خواهد داد.

مشخصات اجزاء تشکیل‌دهنده توری سنگ‌ها

توری سنگ‌ها از دو قسمت تشکیل‌شده است که هر قسمت باید با مشخصات مربوطه مطابقت داشته باشند.

۱. تور سیمی بافته‌شده

تور سیمی باید از آهن گالوانیزه بوده و با مشخصات BS443 و یا مشخصات نظیر مطابقت داشته باشد. کمترین قطر سیم‌ها ۳ میلی‌متر و اندازه چشمه شش ضلعی تور سیمی باید ۱۰۰*۸۰ و یا ۱۲۰*۱۰۰ میلی‌متر باشد. تور سیمی باید از یک قطعه تشکیل گردد.

۲. مصالح سنگی

مصالح سنگی مصرفی در توری سنگ‌ها باید در مقابل یخزدگی مقاوم بوده و عاری از مواد آلی و خاک باشد. اندازه سنگ‌ها حداقل باید کمی بزرگ‌تر از چشمه‌های تور سیمی انتخاب شود.

انواع توری سنگ‌ها

توری سنگ‌ها برحسب شکل ظاهری به انواع زیر تقسیم می‌شوند.

۱. توری سنگ جعبه‌ای

سبدی به شکل مکعب مستطیل است که از شبکه توری شش وجهی بافته‌شده با سیم‌های گالوانیزه، تشکیل یافته است.

۲. توری سنگ تشکی

این نوع توری سنگ از چند کندو که توسط دیافراگم‌های عرضی از یکدیگر جدا شده‌اند تشکیل یافته و از شبکه‌های سیمی شش ضلعی ساخته‌شده است. عمق این توری سنگ‌ها نسبت به طول و عرض کوچک می‌باشد.

۳. توری سنگ کیسه‌ای

از شبکه تک لایه‌ای که به‌صورت استوانه سرباز که به شکل کیسه می‌باشد ساخته‌شده است.

کاربرد توری سنگ

عملیاتی که می‌توان با سازه‌های توری سنگی انجام داد به شرح زیر است ولی به آنها محدود نمی‌شود:

  • سدهای عمودی موقت در مقابل جریان آب
  • سدهای طولی برای حفاظت ابنیه و راه در مقابل طغیان آب
  • اتصال سدهای طولی به کناره‌ها
  • موج‌شکن‌ها برای انحراف مسیر رودخانه
  • پوشش دامنه خاکریز و نظایر آن
  • بستر پی در زمین‌های مردابی و لجنی

دستگاه نظارت برای هریک از حالات فوق نقشه جداگانه تهیه و برای اجرا به پیمانکار ابلاغ می‌کند. چنانچه بر اثر نقص کار خسارتی به گابیون ها برسد هزینه تعمیر و تجدید آنها به عهده پیمانکار خواهد بود. تعمیر و نگهداری گابیون ها تا تحویل قطعی نیز به عهده پیمانکار است.

فیسبوک توییتر گوگل + لینکداین تلگرام واتس اپ کلوب

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *