عمران آنلاین

جلوگیری از فاجعه در گودبرداری

گودبرداری ایمن چگونه است؟ آیا تاکنون در مجاورت محل سکونت شما گودبرداری عمیق صورت گرفته یا خبر اتفاقات ناگوار ناشی از گودبرداری‌های غیر ایمن به گوش شما رسیده است؟ چالش‌های اصلی گودبرداری ساختمان در مناطق شهری چیست؟

جلوگیری از فاجعه در گودبرداری

امروزه با افزایش تراکم جمعیت مراکز شهری، احداث ساختمان‌های بلندمرتبه بیش‌ازپیش رواج یافته است. برج‌هایی که به دلیل محدودیت تعداد طبقات مجاور از سوی شهرداری و ارگان‌های ذی‌ربط و به‌منظور استفاده بهینه از زیربنا، نیاز مبرم به تأمین پارکینگ و مشاعات دارند. بدین ترتیب لزوم اجرای گودبرداری‌های عمیق جهت استحصال بیشتر زمین احساس شد. ازآنجاکه اغلب ساخت‌وسازها در مراکز پُرتراکم شهر و در مجاورت ساختمان‌ها، معابر، تأسیسات شهری و… انجام می‌شود، اجرای سیستم‌های پایدارسازی و سازه‌های نگهبان جهت پایدارسازی دیواره‌ها ضرورت یافته است. بااین‌حال گه‌گاه ریزش ساختمان‌ها و معابر مجاور گودبرداری‌ها تلفات جانی و مالی غیرقابل جبرانی به بار می‌آورد. مسئله مهم این است که چگونه گودبرداری ایمن داشته باشیم و چه اصولی را رعایت کنیم تا ضمن رعایت حقوق شهروندی، ایمنی لازم را در زمان گودبرداری و پس‌ازآن داشته باشیم.

dsc00379_261736

تعیین دقیق حدود و عمق گودبرداری:

این مورد به کارفرمایانی که قصد اخذ جواز جدید با تعداد طبقات بیشتر رادارند متذکر می‌گردد. چراکه همواره افزایش عمق گود پس از اتمام عملیات گودبرداری، از چالش‌های مهم طراحی به‌حساب می‌آید و از عوامل کاهش ایمنی گود می‌باشد.

شناخت کامل سازه‌ها، معابر و تأسیسات شهری مجاور:

هدف اولیه پایدارسازی دیواره‌های گود، حفظ ایمنی سازه‌ها، معابر و تأسیسات مجاور گود است. برای این منظور شناخت نوع سازه ازلحاظ دیوار باربر یا اسکلت، نوع پی، قدمت ساخت، تعداد طبقات زیرزمین، محل چاه‌ها و تأسیسات زیرزمینی بسیار اهمیت دارد. همچنین استعلام تأسیسات شهری از قبیل، برق، گاز، مخابرات، آب و فاضلاب پیش از شروع عملیات اجرایی ضروری است. بدیهی است آسیب‌رسانی به هر یک از موارد نامبرده علاوه بر ایجاد مشکل برای همسایگان، منجر به پرداخت جرائم سنگین به ارگان‌های ذی‌ربط می‌باشد.

انجام مطالعات مکانیک خاک و شناخت خاک محل و اطراف پروژه:

بدیهی است طراحی و محاسبه کلیه روش‌های پایدارسازی به روش تعادل حدی و روش اجزای محدود منوط به ارزیابی دقیق پارامترهای مقاومت برشی و تغییر شکل‌پذیری خاک می‌باشد. تعیین میزان دقیق خاک دستی و سطح آب‌های زیرزمینی از دیگر مواردی است که تأثیر بسزایی در محاسبات پایدارسازی و ملاحظات اجرایی دارد. جانمایی قنات‌های محل پروژه و اطراف آن و احتمال وجود آب و ارائه راهکارهای هدایت آنها نیز می‌بایست در این بخش موردبررسی قرار گیرد. روش مناسب گودبرداری و پایدارسازی دیواره‌ها اصولاً تحت تأثیر عمق گودبرداری طول و عرض سطح اشغال، شرایط هم‌جواری‌ها، جنس خاک، شرایط آب‌های زیرزمینی و… انتخاب می‌شود.

در ادامه روش‌های پیشنهادی برای عمق‌های مختلف به همراه مزایا و معایب هر یک به‌طور خلاصه تشریح می‌گردد:
عمق تا ۷ متر: سازه نگهبان خرپایی، نیلینگ
عمق ۷ تا ۱۵ متر: نیلینگ، شمع، انکر، مهار متقابل
عمق ۱۵ تا ۲۵ متر: انکر، مهار متقابل، دیوار برلنی
عمق بالای ۲۵ متر: انکر، دیوار برلنی

«بخش اجرایی»

گام اول برای آغاز عملیات اجرای گودبرداری و پایدارسازی، تهیه بیمه‌نامه‌ی مسئولیت مدنی کارفرما در قبال کارکنان پروژه‌های ساختمانی و بیمه‌نامه اشخاص ثالث می‌باشد، بدیهی است پوشش بیمه‌های مربوط با توجه به حساسیت پروژه و شرایط هم‌جواری‌های آن تعیین می‌گردد. در پروژه‌های چالش‌برانگیز تهیه بیمه‌نامه تمام خطر توصیه می‌گردد.

 گام دوم تجهیز کارگاه با در نظر گرفتن تهیه اصول ایمنی مطابق با ضوابط مندرج پلان HSE پروژه می‌باشد که به اهم موارد به‌صورت خلاصه اشاره می‌شود:

  • نصب جان‌پناه
  • نصب پله مناسب
  • تهیه تابلو برق و اتصالات الکتریکی
  • ایزولاسیون جوی‌های مجاور پروژه
  • تهیه لباس، کفش کار، عینک، دستکش و…
  • ارائه آموزش‌های ایمنی اولیه به گروه اجرایی
  • تهیه جعبه کمک‌های اولیه متناسب با ابعاد پروژه
  • نورپردازی مناسب جهت زمان‌های تاریکی
  • نصب حریم مناسب برای کارگاه
  • نصب تابلوهای ایمنی در محل‌هایی با خطر مرگ

img_4698

انتخاب گروه فنی و اجرایی باتجربه و متعهد:

 

به دلیل حساسیت بالای عملیات اجرایی گودبرداری و پایدارسازی، دانش فنی و تجربه اجرایی افراد مستقر در کارگاه از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. بدون تردید عملکرد این گروه علاوه بر تضمین حسن انجام موارد اجرایی، موجب بروز عملکرد متناسب در شرایط استرس‌زا و فشارهای کاری خواهد بود. از ویژگی‌های مهم دیگر گروه اجرایی ایجاد تعامل مناسب میان مثلث کارفرما، نظارت و پیمانکار است که موجب پیشبرد هرچه بهتر کار می‌گردد.

پایش گود، کنترل کیفی و نظارت بر حسن انجام عملیات اجرایی:

پایش گود راهکار اصلی کنترل تغییر مکان‌ها و پیش‌بینی بحران است. ارزیابی تغییر مکان‌های غیرمجاز یا تغییر مکان‌های افزاینده می‌تواند مانع وقوع اشتباهات ناگوار شود. کنترل کیفی جوش و مصالح از قبیل فولاد، سیمان، مقاومت فشاری بتن و مقاومت بیرون کشش المان‌های نیل و انکر ضامن عملکرد صحیح سازه نگهبان است. نظارت بر حسن انجام عملیات اجرایی نیز در درجه اول باعث اجرای صحیح کار مطابق نقشه‌های اجرایی و در درجه دوم مانع از بروز خطاهای انسانی می‌شود. ارتباط مؤثر با گروه طراحی و به‌روزرسانی نقشه‌ها در صورت لزوم از دیگر وظایف دستگاه نظارت است.

اجرای سیستم زهکشی جهت هدایت آب‌های سطحی و زیرسطحی از اصلی‌ترین عوامل حوادث درزمینهٔ گودبرداری، آب می‌باشد. وجود آب از یک سو منجر به افزایش فشارهای وارد به دیواره گود می‌شود و از سوی دیگر باعث تغییر رفتار خاک می‌شود. این تغییر رفتار خود تحت تأثیر  دانه‌بندی و جنس خاک می‌باشد. به همین خاطر هدایت صحیح آب‌های سطحی و زیرسطحی از توصیه‌های اکید حین گودبرداری به‌حساب می‌آید. ایجاد تغییر مکان‌های الاستیک خاک در حین گودبرداری و خزش المان‌های سازه نگهبان، جنس خاک، شرایط هم‌جواری‌ها دو پدیده ناگزیر می‌باشند. لذا به کارفرمایان توصیه می‌گردد تا حد امکان فاصله زمانی بین گودبرداری و اجرای سازه اصلی به حداقل برسد.

فیسبوک توییتر گوگل + لینکداین تلگرام واتس اپ کلوب

برای حمایت مالی از عمران آنلاین کلیک کنید

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *